Cukrzyca ciężarnych – przejściowe zaburzenie, rozpoznawane na podstawie podwyższonego stężenia glukozy we krwi (któremu może towarzyszyć obecność glukozy w moczu), pojawiające się u zdrowych dotąd kobiet i ustępujące całkowicie po zakończeniu ciąży. Niemniej stanowi ono zagrożenie dla płodu i kobiety, a ponadto u 30-50% Cukrzyca ciężarnych - jest rozpoznawana w trakcie ciąży. W ciąży dochodzi do wzmożonego działania hormonów, efektem czego są zaburzenia w gospodarce glukozy. ZOBACZ TEŻ: Cukrzyca typu 1: przyczyny, objawy i leczenie. Jakie są typowe objawy cukrzycy insulinozależnej? Cukrzyca typu 2 jest jedną z najbardziej rozpowszechnionych chorób w populacji światowej, dlatego też została uznana za chorobę cywilizacyjną. W przeciwieństwie do cukrzycy typu 1, cukrzyca typu 2 rozwija się latami, a jej objawy nasilają się stopniowo. W pierwszym etapie pojawia się otyłość oraz uwarunkowana genetycznie Szczególnym przypadkiem jest cukrzyca ciężarnych. W przeciwieństwie do kobiet, które chorowały na cukrzycę przed zajściem w ciążę, choroba ta pojawia się po raz pierwszy w czasie ciąży. Zazwyczaj ustępuje po urodzeniu dziecka. W tym przypadku często sama zmiana diety może być wystarczająca, aby obniżyć poziom glukozy we krwi. Cukrzyca insulinoniezależna znana także jako cukrzyca typu 2 to powszechna choroba metaboliczna, który rozwija się, gdy organizm nie wytwarza wystarczającej ilości insuliny lub gdy insulina nie działa prawidłowo, co określa się mianem insulinooporności. W takim przypadku insulina nie instruuje komórek, aby pobierały glukozę z krwi, co oznacza wzrost poziomu cukru we krwi. Ludzie Cukrzyca w ciąży stanowi zagrożenie – dla kobiety i dla rozwijającego się płodu. - Zmienność glikemii ma istotny wpływ na to, jakie dziecko się urodzi. Hiperglikemia mocno modyfikuje środowisko, w którym się ono rozwija, a może prowadzić nawet do uszkodzeń płodu - mówi prof. Małgorzata Myśliwiec, konsultant wojewódzki w dziedzinie endokrynologii i diabetologii dziecięcej. Czy to są aż tak bardzo duże wyniki, żeby tak wcześnie stwierdzić cukrzycę ciążową? Słyszałam, że cukrzyca ciążowa zaczyna od stężenia 200 mg cukru we krwi? I test doustnego obciążenia 50g (!)glukozy wykonuje się pomiędzy 24 a 28 tyg. ciąży. Jeśli jest on nieprawidłowy, to albo od razu, albo po obciążeniu 75 g glukozy SPIS TREŚCI. Objawy cukrzycy — poranne zmęczenie. Poranne objawy cukrzycy — zwiększone pragnienie i głód. Częste oddawanie moczu objawem cukrzycy. Objawy cukrzycy rano — mrowienie w dłoniach i stopach. Cukrzyca może mieć naprawdę wiele objawów. Często nie są one także łatwe w jednoznacznym rozpoznaniu. Symptomami, które Prof. Krzysztof Czajkowski przypomniał, że ciąża jest czynnikiem diabetogennym, czyli zwiększającym ryzyko wystąpienia cukrzycy. Cukrzyca, którą diagnozuje się w ciąży jest określana, jako cukrzyca ciążowa. – Uważa się, że 30 proc. kobiet z cukrzycą ciążową ma nierozpoznaną cukrzycę typu 2 przed ciążą Szczegółowy jadłospis i dieta, gdy występuje cukrzyca w ciąży, powinny być ustalone towarzystwie dietetyka lub lekarza, którzy dopasują go odpowiednio do potrzeb ciężarnej. Podczas diety cukrzycowej wiele osób chudnie. Nie zawsze jest to niepokojący objaw, gdyż często cukrzyca ciężarnych jest wywołana przez nadwagę. oSMAGQ. Ciąża 18 grudnia 2017 Cukrzyca ciążowa to choroba, która może stanowić poważne zagrożenie dla płodu. Choć dotyka stosunkowo niewielką ilość przyszłych mam i nie zawsze pojawia się w każdej ciąży (w przypadku wieloródek), to jednak trzeba mieć świadomość, że taka przypadłość istnieje i jakie ryzyko za sobą niesie. Dlatego należy bacznie obserwować swój organizm w ciągu tych 9 miesięcy, by w razie czego szybko wykryć problem i podjąć odpowiednie działania. Czym jest cukrzyca ciążowa? Cukrzyca ciążowa, jak sama nazwa wskazuje, pojawia się tylko u kobiet ciężarnych i zwykle ustępuje niedługo po porodzie. Przyczyny jej pojawienia się są złożone i nie do końca wyjaśnione, lecz z pewnością w jej rozwoju kluczową rolę odgrywają zmiany hormonalne zachodzące w organizmie kobiety. W wielkim skrócie można by rzec, że wzrost niektórych hormonów, typu progesteron, prolaktyna, czy estrogeny, blokują działanie insuliny. Dochodzi więc do zachwiania równowagi i podwyższenia poziomu glukozy we krwi ponad normę. Czynniki ryzyka rozwoju cukrzycy w ciąży: – nadwaga, – mała aktywność fizyczna, – wiek powyżej 35 roku życia, – cukrzyca występująca w rodzinie, – przebyta cukrzyca ciążowa w poprzedniej ciąży, – duża masa ciała dziecka w poprzedniej ciąży (powyżej 4 kg). Objawy cukrzycy ciążowej U wielu ciężarnych cukrzyca rozwija się potajemnie i przebiega bezobjawowo, dlatego testy na poziom cukru we krwi powinno się przeprowadzić kilkakrotnie. Czasami objawy mogą być typowe dla okresu ciąży, co znacznie utrudnia jej rozpoznanie i szybką reakcję. Jednak są pewne sygnały wysyłane przez organizm, które powinny wzbudzić czujność przyszłej mamy. Należą do nich: – zawroty głowy, – omdlenia, – silne pragnienie, – częste oddawanie moczu, – sucha skóra, – senność i ciągłe zmęczenie. Zagrożenie płynące z choroby Większość kobiet chorujących na cukrzycę w ciąży rodzi zdrowe dzieci. Należy mieć jednak świadomość, że nierozpoznana, niekontrolowana i źle leczona cukrzyca zwiększa ryzyko poronienia, porodu przedwczesnego, urodzenia martwego dziecka oraz wad wrodzonych ( serca, nerek, układu nerwowego, oddechowego, przewodu pokarmowego). Ponadto niewykryta lub zlekceważona choroba może doprowadzić do nadmiernego wzrostu masy ciała dziecka, co z kolei może stanowić zagrożenie (dla matki i dziecka) podczas porodu naturalnego i wskazanie do cesarskiego cięcia. Diagnoza – test obciążenia glukozą Testy na poziom cukru we krwi przeprowadza się kilka razy. Pierwszy już na samym początku ciąży, by sprawdzić, czy przyszła mama nie choruje na cukrzycę typu 2 nieświadomie (nierozpoznaną przed ciążą) lub cukrzycę typu 1, która rozwija się podczas ciąży. Drugi test wykonuje się między 24 a 28 tygodniem ciąży. Polega on na tym, że najpierw pobiera się ciężarnej kobiecie krew, później podaje do wypicia roztwór sporządzony z 50 g lub 75 g glukozy rozpuszczonej w 250 ml wody. Następnie po upływie 1 godziny (w przypadku 50 g glukozy) lub 2 godzin (po spożyciu 75 g glukozy) oznacza się stężenie glukozy we krwi. Leczenie cukrzycy w ciąży Jeśli wynik testu okaże się nieprawidłowy, niezbędna jest pilna konsultacja z lekarzem ginekologiem oraz diabetologiem, który ustali jak należy dalej postępować. Konieczna na pewno będzie odpowiednia dieta z ograniczeniem cukrów prostych, regularna kontrola poziomu glukozy we krwi, a w najgorszym razie trzeba będzie włączyć terapię insuliną. Zmiany i postępowanie w przypadku cukrzycy ciążowej Po zdiagnozowaniu cukrzycy ciążowej, niezwłocznie należy zmienić swój dotychczasowy styl życia i nawyki żywieniowe. Najważniejsze zalecenia dla ciężarnej to: – spożywanie kilku niewielkich posiłków, w równych odstępach czasu, – wyeliminowanie z diety cukrów prostych, – zwiększenie ilości produktów zbożowych, bogatych w błonnik i białko, roślin strączkowych, warzyw i owoców (choć z nimi też należy uważać), – ograniczenie w diecie soli, – regularna aktywność fizyczna, która sprzyja „spalaniu” glukozy (przynajmniej 30 minut spaceru każdego dnia, najlepiej po posiłku), – picie dużych ilości wody. Pamiętaj, wczesne zdiagnozowanie i odpowiednie leczenie cukrzycy w ciąży może zapobiec wystąpieniu wielu poważnych powikłań i zakończyć ciążę szczęśliwie. Nie lekceważ więc żadnych symptomów, badań lekarskich i wizyt u specjalisty/ów! Wiedz też, że cukrzyca ciążowa to nie dożywotni wyrok i po porodzie Twój organizm powinien wrócić do swojej równowagi oraz zdrowia. Więcej o cukrzycy ciążowej można przeczytać również na stronie Fajny artykuł? Możesz nas pochwalić lub podzielić się nim z innymi :) Czytaj kolejny artykuł: Książka, po której nic nie będzie takie samo Właściwie nie wiem, na co liczyłam, wypożyczając tę książkę. Na jakieś pikantne sekrety? Na krew w żyłach mrożące tajemnice? Na ciekawostki ze świata, który jest mi całkowicie obcy? Pewnie na wszystko po trochu. Ale na to, co mnie spotkało, nie byłam ani trochę przygotowana. Zaczęło się w małej wiosce w Indiach, co samo w sobie trochę mnie zaskoczyło, bo książka jest napisana w pierwszej osobie, a autorka jest ponoć Polką. Ponoć, bo pisze pod arabskim pseudonimem. Ale to nieważne. No więc zaczęło się w małej wiosce w Indiach. Bieda, głód i obyczaje całkowicie obce naszym. Kobieta nie ma nic do powiedzenia do tego stopnia, że jej córkę wydał za mąż jakiś wujek. Bez wiedzy i zgody matki! I nie dało się tego odkręcić. Dziewczynka też nie miała nic do powiedzenia. Chyba nawet nie do końca wiedziała, co się dzieje i po co ten cały cyrk. Miała dwanaście lat. Dwa lata później została matką. Ale to i tak nic. W Indiach nie ma pracy. Po prostu nie ma. Kobiety, żeby utrzymać rodzinę, wyjeżdżają do pracy do Kuwejtu. Pół biedy jak są dorosłe. Jakoś przetrwałam opis rozpaczy pięciolatki, która musiała pożegnać się z mamą na kilka lat. Jakoś, bo łatwo nie było. Ale gdy ta sama pięciolatka pięć lat później została wysłana z domu do Kuwejtu na służbę, coś we mnie pękło. Dziesięć lat! Niewiele więcej niż Duśka! Małe, żałosne dziesięć lat. Do pracy! Do obcego kraju, bez języka, bez znajomych twarzy, bez pieniędzy, bez… no bez niczego w sumie. Przecież to jeszcze dziecko! Powiem wam, że serce mnie bolało, jak to czytałam. W głowie rodził się bunt, że przecież to niemożliwe, że tak się nie robi, że nieprawda, wymyślone! Niestety nie. Byłam bliska odłożenia tej książki gdzieś na półkę, byle dalej ode mnie. Ale to nie takie proste. Tak naprawdę nie mogłam się od niej oderwać. Arabskie obyczaje są skrajnie różne od naszych. Przekaz, jaki do nas dociera na ich temat, też mocno różni się od tego, co można przeczytać w książce. Dość powiedzieć, że w kraju, w którym za cudzołóstwo kobiety karze się śmiercią, bogobojne muzułmanki prowadzą bogate życie erotyczne. Tak, te fragmenty były nawet ciekawe. Podobnie jak opis obyczajów panujących w kuwejckich pałacach. Ale już to, co działo się na pustyni i pod nią, mroziło krew w żyłach. Pod nią znaczy dokładnie pod nią, piachy pustyni skrywają wiele tajemnic, o których się nie mówi. Hinduskie małżeństwa są kojarzone przez rodziny. Nawet jeśli państwo młodzi uczciwie sobie powiedzą, że się nie kochają i mają inne plany, to to i tak nie ma znaczenia. Podporządkowanie się obyczajom i rodzinie jest bardzo głęboko zakorzenione w świadomości mieszkańców Indii. I właśnie dlatego nasza bohaterka wychodzi za mąż za człowieka, który jest jej kompletnie obojętny. Mało tego. Którego nawet nie zna! Chociaż i tak trzeba jej przyznać, że wykazuje przy tym sporą odwagę, bo poślubia nie tego, którego wybrała jej rodzina. Za to potem musi być mu posłuszna, utrzymywać go i oddawać mu wszystkie zarobione pieniądze. Musi także oczywiście z nim współżyć, czy jej się to podoba, czy nie. Wojnę w Iraku i Kuwejcie nawet pamiętam. Telewizja i gazety sporo na ten temat trąbiły. Internetu jeszcze nie było, a jeśli był, to niedostępny przeciętnym zjadaczom chleba, więc może i faktycznie nie wiedziałam za dużo. Ale wystarczyła ta jedna mała książeczka, żebym zaczęła widzieć prawdziwą tragedię dotkniętych nią ludzi. Masakra nad masakrami. Koszmar. Dramat. Tragedia. Nie, nie znam odpowiedniego słowa. Kiedy kobieta wyjeżdża z Indii do pracy w Kuwejcie, nigdy nie wie, gdzie trafi. Może do domu dobrych i uczciwych ludzi, a może do kogoś, kto ją zamknie w komórce bez okien i będzie noc w noc gwałcił. Jest ryzyko, są pieniądze. Albo ich nie ma. A jak nie ma pieniędzy, to rodzina w Indiach głoduje. Czasem staje się bezdomna. I to nie są bajki wyssane z palca. I jak się po tym wszystkim trafia na taki cytat: to w pierwszym odruchu człowiek myśli, że przecież to prawda, mamy powody do narzekania. Ale zaraz po tym przychodzi refleksja. Może i żyjemy w trudnych czasach, może i sytuacja polityczna nie jest najciekawsza, może jest trudno związać koniec z końcem. Ale póki co, nie musimy wysyłać małych dzieci do pracy tysiące kilometrów dalej. Nie musimy ich sprzedawać pośrednikom bez gwarancji, że kiedykolwiek wrócą do domu. Nie traktujemy garstki ryżu w kategoriach luksusu. I nie jesteśmy niczyimi niewolnikami. Przeczytajcie jeszcze przed świętami. Inaczej popatrzycie na otaczający was świat i na cały ten marketingowy bełkot dokoła. Laila Shukri „Byłam służącą w arabskich pałacach”. Kiedy pokazałam ten tekst moim redakcyjnym koleżankom, Fizinka w rewanżu pokazała nam to. Zaskoczone byłyśmy wszystkie jednakowo. Ale to tylko dowodzi prawdziwości mojej teorii. Po tej książce nic nie jest takie samo. Fajny artykuł? Możesz nas pochwalić lub podzielić się nim z innymi :) Czytaj kolejny artykuł: Targi 15 grudnia 2017 Targi Mamaville vol. 13 Xmas Edition Warszawa Święta są co roku dokładnie w tym samym czasie. I co roku zaskakują! Wiele osób z konieczności lub roztargnienia odkłada zakupy prezentów świątecznych na ostatnią chwilę. I właśnie naprzeciw spóźnialskim i zapominalskim wychodzą organizatorzy XIII edycji Targów Mamaville Xmas Edition. Mamaville to marka sama w sobie i każdy, kto był na ich Targach choć raz, na pewno wróci po więcej. Ja też wrócę, jeśli nie po gadżety dla Duśki, bo robi się za duża, to dla innych dzieci, których w rodzinie nie brakuje. Bo na Targach Mamaville można znaleźć wszystko: ubranka, akcesoria, zabawki, pościel, łóżeczka, wózki, kocyki, otulacze i… właściwie sama nie wiem, co jeszcze. Spokojnie zrobicie zakupy dla dzieci do rozmiaru 122. Lista wystawców jest bardzo długa. Z okazji zbliżających się świąt na Targach Mamaville vol. 13 Xmas Edition nie zabraknie okazji do zakupu prezentów dla najmłodszych, zrobienia okolicznościowej fotki oraz przyjemnego spędzenia czasu. Dzieci nie będą się nudzić, mogą przyjemnie spędzić czas na specjalnie dla nich przygotowanych zajęciach. Jeśli nie, to po prostu mogą się dobrze bawić w przygotowanej specjalnie dla nich strefie rozrywkowej. Dorośli mogą wziąć udział w warsztatach na tematy bliskie rodzicom. Tym razem będzie o karmieniu piersią, chustowaniu, nocnych pobudkach, oraz o uprawnieniach pracowniczych dla mam i prowadzeniu działalności gospodarczej na macierzyńskim. Jak zawsze w strefie kulinarnej każdy będzie mógł smacznie zjeść. Nie brak jedzenia dla wegetarian i wegan. Podobnie jak poprzednim razem, organizatorzy zapraszają do Warszawy, do Areny Ursynów, ul. Pileckiego 122 w Warszawie. Targi odbędą się 16 grudnia w sobotę, w godzinach 10 -17. Obiekt dysponuje dużą ilością miejsc parkingowych. Blog W Roli Mamy jak zwykle obejmuje Targi Mamaville patronatem medialnym. Fajny artykuł? Możesz nas pochwalić lub podzielić się nim z innymi :) Cukrzyca ciążowa stanowi zaburzenie metabolizmu węglowodanów, które po raz pierwszy zostaje rozpoznane u kobiety w trakcie trwania ciąży i ustępuje wraz z zakończeniem ciąży i porodem. Dotyczy ona 3-5% ciężarnych. Czy cukrzyca ciążowa zostaje po ciąży? (Cukrzyca w ciąży. Jak badać?) Artykuł sponsorowany Cukrzyca ciążowa stanowi zaburzenie metabolizmu węglowodanów, które po raz pierwszy zostaje rozpoznane u kobiety w trakcie trwania ciąży i ustępuje wraz z zakończeniem ciąży i porodem. Dotyczy ona 3-5% ciężarnych. spis treści 1. Co to jest cukrzyca ciążowa? Jakie są przyczyny cukrzycy pociążowej? 2. Cukrzyca ciążowa – jakie zagrożenia? Czy cukrzyca ciążowa jest groźna dla dziecka? Czy przy cukrzycy ciążowej rodzi się wcześniej? 3. Badanie cukru w ciąży – jak się przygotować i kiedy mierzyć cukier w ciąży? Jak wykonywany jest doustny test obciążenia glukozą (OGTT)? 4. Cukrzyca ciążowa – jak przebiega leczenie? 5. Mierzenie cukru glukometrem w ciąży krok po kroku Glukometr – normy cukru w ciąży 6. Wysoki cukier po porodzie – czy cukrzyca ciążowa zostaje po ciąży? rozwiń 1. Co to jest cukrzyca ciążowa? Jakie są przyczyny cukrzycy pociążowej? Przyczyną cukrzycy ciążowej są zmiany równowagi hormonalnej i metabolicznej (służących właściwemu zabezpieczeniu potrzeb rozwijającego się płodu) w organizmie ciężarnej kobiety. U zdecydowanej większości kobiet do zaburzenia gospodarki węglowodanowej dochodzi dopiero w trakcie trwania ciąży. Rzadziej zdarza się, że w trakcie badań rutynowo zlecanych na początku ciąży wykryta zostaje cukrzyca (zarówno typu 2, jak i 1), która trwała już przed ciążą w sposób bezobjawowy. W tej drugiej sytuacji również po zakończeniu ciąży konieczna będzie kontynuacja leczenia. Ryzyko wystąpienia cukrzycy ciążowej jest zwiększone u tych kobiet, które: miały rozpoznaną cukrzycę ciężarnych w poprzedniej ciąży, są otyłe (wskaźnik BMI >30) lub chorują na nadciśnienie tętnicze (rozpoznane przed ciążą), mają >35 lat, mają rozpoznany zespół policystycznych jajników (PCOS) lub insulinooporność, urodziły więcej niż dwoje dzieci albo dziecko z dużą masą ciała (> 4 kg) lub z wadami wrodzonymi, mają w wywiadzie zgony wewnątrzmaciczne, u których w bliskiej rodzinie są osoby ze zdiagnozowaną cukrzycą typu 2. Czynniki ryzyka cukrzycy ciążowej - infografika 2. Cukrzyca ciążowa – jakie zagrożenia? Czy cukrzyca ciężarnych jest niebezpieczna? U kobiet przebiega ona praktycznie bezobjawowo, chociaż może sprzyjać wystąpieniu nadciśnienia tętniczego oraz nawracających infekcji dróg moczowych. Czy cukrzyca ciążowa jest groźna dla dziecka? Czy przy cukrzycy ciążowej rodzi się wcześniej? Cukrzyca ciążowa największe ryzyko niesie dla płodu. Istotnie rośnie ryzyko urodzenia dziecka z za dużą masą ciała w stosunku do wieku ciążowego, czyli tzw. makrosomią. W cukrzycy ciężarnych występuje również zwiększone ryzyko wad u płodu w obrębie układu krążenia, nerwowego, kostno-stawowego i moczowo-płciowego. Urodzenie dużego dziecka wiąże się z ryzykiem powikłań porodu zarówno dla matki, jak i dla dziecka. Dzieci matek z nieleczoną cukrzycą ciążową również są zagrożone hipoglikemią (czyli nieprawidłowo niskim stężeniem cukru we krwi) po urodzeniu. Wynika to z mechanizmu, w którym płód, aby poradzić sobie z nadmiernym dostarczaniem cukru przez łożysko, wytwarza zwiększoną ilość insuliny. Po urodzeniu przerwany zostaje przezłożyskowy nadmierny transport glukozy, zaś pozostałe zwiększone wydzielanie insuliny prowadzi do spadków glikemii. Wiadomo też, że dzieci te w późniejszym okresie – w wieku szkolnym i w dorosłym życiu – są obciążone zwiększonym ryzykiem wystąpienia zaburzeń gospodarki węglowodanowej i cukrzycy typu 2. 3. Badanie cukru w ciąży – jak się przygotować i kiedy mierzyć cukier w ciąży? Cukrzycę ciążową rozpoznaje się na podstawie nieprawidłowo wysokiego stężenia cukru (glukozy) we krwi, określanego terminem hiperglikemii. Już na początku ciąży, gdy kobieta zgłasza się do ginekologa, wykonywany jest pomiar cukru we krwi. Badanie wykonywane jest na czczo. Prawidłowy wynik to wartość glikemii 70-90 mg/dl (>3,9 – 5,0 mmol/l). 6. Wysoki cukier po porodzie – czy cukrzyca ciążowa zostaje po ciąży? Zazwyczaj po urodzeniu dziecka kończy się insulinoterapię i wraca do normalnej diety (pod kontrolą lekarza diabetologa). Zaleca się jednak spożywanie posiłków o mniejszej objętości, za to częściej. Kontrolę glikemii należy utrzymać 7-10 dni po zakończeniu insulinoterapii. Po 6 tygodniach zalecane jest wykonanie testu OGTT z 75 g glukozy. Znacznie rzadziej, jeżeli w ciąży ujawniła się cukrzyca, która trwała przed ciążą, ale nie była zdiagnozowana, leczenie cukrzycy musi być kontynuowane. Takie decyzje podejmuje lekarz diabetolog na podstawie wykonanych badań. Warto pamiętać, że cukrzyca ciążowa wskazuje na zwiększone ryzyko wystąpienia zaburzeń gospodarki węglowodanowej w dalszym życiu kobiety. Dlatego po zakończeniu ciąży i odstawieniu leczenia warto dbać o zdrowy styl życia, prawidłowe odżywianie i aktywność fizyczną. Piśmiennictwo: 2019 Guidelines on the management of diabetic patients. A position of Diabetes Poland. Clinical Diabetology, 2019, doi: Standardy Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego: postępowanie u kobiet z cukrzycą – aktualizacja; Ginekol Pol. 6/2014, 85, 476-478 Artykuł sponsorowany polecamy Niektóre pacjentki nadal negują rozpoznanie cukrzycy ciążowej i nie chcą zastosować się do zasad diety ani samokontroli glikemii. Fot. pacjentka w 28. tygodniu ciąży zgłosiła się do poradni diabetologicznej, do której została skierowana przez ginekologa z rozpoznaniem cukrzycy ciążowej (GDM) na podstawie doustnego testu tolerancji glukozy (OGTT): - glikemia na czczo 5,1 mmol/l - 1 godz. 8,9 mmol/l - 2 godz. 7,5 mmol/l Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (PTD) GDM należy rozpoznać, gdy jedna w z trzech wartości jest nieprawidłowa. Zalecenia PTD rozpoznania GDM na 2016 rok: na czczo 5,1–6,9 mmol/l (92–125mg/dl) po 1 godz. ≥10 mmol/l (180 mg/dl) po 2 godz. 8,5–11,0 mmol/l (153–199 mg/dl) Zgodnie z rekomendacjami ginekolog słusznie rozpoznał cukrzycę ciążową, a diabetolog potwierdził diagnozę. Pacjentka jednak starała się podważyć rozpoznanie, twierdząc, że tylko jedna wartość jest nieprawidłowa i według pacjentki minimalnie. Diabetolog wytłumaczył chorej zasady rozpoznania GDM. W USG płodu szacowana masa ciała płodu (estimated fetal weight – EFW) i pozostałe wymiary płodu były prawidłowe, zgodne z wiekiem ciążowym. Pacjentka została przeszkolona z zasad diety cukrzycowej i samokontroli. Obliczono też BMI na podstawie masy ciała przed ciążą oraz zaznaczono obecną masę ciała na diagramie przeznaczonym do monitorowania masy ciała w materiałach edukacyjnych dla kobiet w ciąży (książeczka samokontroli zestaw „Słodkie Mamy”). Poproszono o ważenie się co tydzień. Wyznaczono termin wizyty kontrolnej za tydzień. Poproszono chorą o zapisywanie pór i składu spożywanych posiłków przez tydzień, tak aby na kolejnej wizycie skorygować ewentualne błędy dietetyczne i sprawdzić stosowanie się pacjentki do zasad diety. Pacjentka nie zgłosiła się w wyznaczonym terminie. Przyszła do poradni diabetologicznej dopiero za 5 tygodni, w 33. tygodniu ciąży ze skierowaniem od ginekologa z podejrzeniem makrosomii płodu. W USG płodu EFW w normie, ale obwód brzuszka o 2 tygodnie za duży w stosunku do wieku ciążowego. Pacjentka była zdenerwowana, miała pretensje, że jest źle leczona. Diabetolog przeprowadził rozmowę, spytał, dlaczego nie zgłosiła się na wizytę kontrolną. Pacjentka po wizycie w poradni diabetologicznej na drugi dzień wykonała OGTT – wszystkie wyniki były w normie (na czczo 4,8mmol/l), nie zastosowała się do zasad diety cukrzycowej i samokontroli, stwierdziła, że jest zdrowa. Ponownie wytłumaczono konieczność stosowania się do zasad samokontroli i diety cukrzycowej. Chora przyszła na jedną wizytę, wartości glikemii w normie, zastosowała się do zalecanego leczenia, bez obecności ciała ketonowych w moczu, prawidłowo zwiększyła się masa ciała. Na kolejną wizytę już nie przyszła. Większość pacjentek stosuję się do zalecanego leczenia, część z nich mierzy stężenie glukozy nawet częściej, niż jest to zalecane. Większość chorych na GDM narzeka również na konieczność spożywania większej liczby niezbyt obfitych posiłków dziennie, ale gdy już się wdrożą w ten rytm, podkreślają, że zdecydowanie lepiej się czują i nie odczuwają głodu. Niestety, nadal część pacjentek neguje rozpoznanie, bojąc się zarówno reżimu dietetycznego, jak i konieczności częstych pomiarów stężenia glukozy. Zastanawia, dlaczego nie budzą obaw powikłania związane z cukrzycą ciążową. Jedną z najczęstszych chorób, z którą borykają się ciężarne kobiety jest cukrzyca ciążowa, będąca skutkiem ubocznym radykalnych zmian hormonalnych zachodzących w organizmie przyszłej mamy. Choć zazwyczaj mija wraz z zakończeniem ciąży, nie należy jej lekceważyć, gdyż cukrzyca w ciąży może prowadzić do bardzo poważnych konsekwencji zarówno dla samej kobiety jak i rozwijającego się płodu. Wcześnie wykryta może być regulowana samą dietą, zdarza się jednak, że konieczne jest również podawanie insuliny. Ze względu na fakt, iż cukrzyca ciężarnych rozwija się zazwyczaj w drugim trymestrze ciąży, to właśnie mniej więcej w połowie ciąży wykonuje się badanie przesiewowe w tym kierunku, czyli tzw. krzywą glukozową. Cukrzyca ciążowa: przyczyny Cukrzyca ciążowa to dość specyficzna jednostka chorobowa, dotykająca około 4% ciężarnych. Co powoduje cukrzycę w ciąży? Jej podłoże stanowią drastyczne zmiany hormonalne, które zachodzą w organizmie kobiety i prowadzą do nietolerancji węglowodanów. Dochodzi do tzw. insulinooporności, czyli stanu w którym produkowana przez trzustkę insulina blokowana jest częściowo przez inne hormony, a w efekcie w krwioobiegu notuje się zbyt wysokie stężenie glukozy. Dokładne przyczyny cukrzycy ciążowej nie są znane, nie wiadomo bowiem, dlaczego trzustka niektórych kobiet ciężarnych nie jest w stanie znieść zwiększonego zapotrzebowania na insulinę w tym okresie. Prawdopodobnie występują pewne predyspozycje genetyczne, do grupy zwiększonego ryzyka zalicza się jednak przede wszystkim kobiety: ze sporą nadwagą przed ciążą, u których w rodzinie występują przypadku cukrzycy typu II, chorujące na nadciśnienie tętnicze, z zespołem policystycznych jajników, po 35 roku życia, które przynajmniej raz poroniły, tzw. wieloródki, czyli które urodziły już przynajmniej dwójkę dzieci lub takie, które urodziły dziecko o wadze ponad 4 kilogramy, u których cukrzyca ciążowa pojawiała się we wcześniejszych ciążach. Ze względu na fakt, iż cukrzyca w ciąży nie musi dawać jakichkolwiek objawów, rutynowym badaniem wykonywanym u każdej ciężarnej na samym początku ciąży jest glukoza na czczo. W ciąży podwyższona glukoza na czczo jest wskazaniem do wcześniejszego wykonania testu pozwalającego zdiagnozować cukrzycę jakim jest tzw. krzywa cukrowa. Jeżeli wyniki oznaczenia glukozy na czczo są prawidłowe, test obciążenia glukozą wykonywany jest pomiędzy 24 a 28. tygodniem ciąży. Cukrzyca ciążowa – objawy Cukrzyca ciążowa w większości przypadków przez stosunkowo długi czas nie daje wyraźnych objawów. Ponadto, nawet jeśli pojawiają się objawy cukrzycy ciążowej, często są przez ciężarne lekceważone, ze względu na swój mało specyficzny charakter. Objawy wysokiego cukru to między innymi: zwiększone pragnienie – spowodowane przede wszystkim sporą utratą wody z moczem, a także szybkim wysychaniem błon śluzowych i skóry, częste oddawanie moczu – ze względu na fakt, iż glukoza to substancja osmotycznie czynna, kobiety cierpiące na cukrzycę ciążową mogą wydalać nawet 3 litry moczu na dobę. Jeżeli stężenie glukozy we krwi jest wysokie, może się również pojawić cukier w moczu, ospałość i chroniczne zmęczenie – pomimo zdrowej diety i aktywnego trybu życia ciężarna cały czas jest senna i apatyczna, napady głodu – spowodowane insulinoopornością i utrudnionym przedostawaniem się glukozy do tkanek. Najczęściej jednak to nie objawy, a nieprawidłowości w rutynowych badaniach kontrolnych, takie jak cukier w moczu czy też zbyt wysoki poziom glukozy na czczo, stanowią podstawę do dalszej diagnostyki pod kątem rozpoznania cukrzycy ciążowej. Skutki cukrzycy ciążowej Jeżeli u pacjentki zostanie zdiagnozowana cukrzyca ciążowa, konieczne jest wdrożenie odpowiedniej diety, a w razie konieczności również stosowanie domięśniowo zastrzyków z insuliną. Ciężarna musi nie tylko regularnie oznaczać sobie poziom cukru przy pomocy glukometru, ale również systematycznie odbywać wizyty kontrolne zarówno u lekarza ginekologa jak i diabetologa, dzięki czemu możliwe jest utrzymanie cukrzycy ciążowej pod kontrolą. Pozwala to zminimalizować niekorzystne skutki cukrzycy ciążowej dla zdrowia zarówno matki jak i dziecka. Powikłania cukrzycy ciążowej Niezdiagnozowana odpowiednio wcześnie lub też nieleczona cukrzyca ciążowa mogą doprowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych zarówno u matki jak i u dziecka. Choć teoretycznie samo zwiększone stężenie glukozy w krwioobiegu nie wykazuje niekorzystnego wpływu na rozwijający się płód, może ono prowadzić do uaktywnienia innych mechanizmów patologicznych. W związku z tym powikłania cukrzycy ciążowej mogą być następujące: makrosomia, czyli wysoka masa urodzeniowa dziecka, przekraczająca 4 kg, co stanowi wskazanie do wykonania cesarskiego cięcia, zwłaszcza u pierworódek, stan przedrzucawkowy, poród przedwczesny, zwiększone ryzyko poronienia, niedojrzałość metaboliczna układu oddechowego płodu, co skutkuje koniecznością podłączenia pod respirator po porodzie, bardziej intensywna żółtaczka noworodkowa, zwiększone ryzyko wad wrodzonych serca, nerek oraz cewy nerwowej, zwiększone prawdopodobieństwo zachorowania ciężarnej w ciągu najbliższych 15 lat na cukrzycę typu II, większe prawdopodobieństwo wystąpienia u dziecka w przyszłości nadwagi. Jak uniknąć cukrzycy ciążowej? Ze względu na fakt, iż nie do końca został poznany dokładny patomechanizm i czynniki odpowiadające za występowanie cukrzycy ciążowej, zapobieganie jej wystąpieniu praktycznie nie jest możliwe. Z pewnością dbanie o zdrową dietę, aktywność fizyczną oraz prawidłową masę ciała przed ciążą zmniejsza w pewien sposób ryzyko jej wystąpienia, jednak nie eliminuje go całkowicie. Skoro nie można się przed nią w 100% uchronić, warto zadbać o to by cukrzyca ciężarnych została w porę wykryta i nie miała poważnych skutków dla matki i dziecka. Dużą rolę odgrywa tu odpowiednia profilaktyka, która obejmuje badania przesiewowe wykonywane zarówno na początku, jak i w drugiej połowie ciąży. Cukrzyca ciążowa – diagnoza (testy) Profilaktyka cukrzycy ciążowej obejmuje tak naprawdę dwa testy, wykonywane w różnych okresach ciąży. Badanie glukozy w ciąży lekarz zazwyczaj zleca w czasie pierwszej wizyty lekarskiej. Jest to badanie glukozy na czczo i ma na celu sprawdzenie, czy być może kobieta nie cierpiała na niezdiagnozowaną cukrzycę jeszcze przed porodem. Jeżeli wynik jest prawidłowy, kolejny test wykonuje się dopiero pomiędzy 24. a 28. tygodniem ciąży. Gdy jednak już w tym badaniu uzyskuje się wyniki powyżej dopuszczalnych norm, test obciążenia glukozą w ciąży powinien być wykonany jeszcze w pierwszym trymestrze. Krzywa cukrowa w ciąży, fachowo określana jako doustny test tolerancji glukozy (OGGT) polega na wykonaniu w ciągu dwóch kolejnych godzin trzech oznaczeń: poziomu zero czyli glukozy na czczo, a następnie po zażyciu 75g czystej glukozy rozpuszczonej w szklance wody: oznaczenia po 1 godzinie od spożycia glukozy, oznaczenia po 2 godzinach. Aby badanie było wiarygodne i odzwierciedlało faktyczny stan organizmu pacjentki, musi ona być na czczo, czyli ostatni posiłek zjeść najpóźniej około 12 godzin przed badaniem. Glukoza powinna być spożyta maksymalnie w ciągu 5 minut od dokonania pierwszego oznaczenia, najlepiej wypita „duszkiem”, a pacjentka przez cały okres badania powinna pozostawać w pozycji siedzącej, nie wykonując żadnych intensywnych ruchów, gdyż ma to wpływ na końcowe wyniki badań. Jeśli chodzi o badanie jakim jest tzw. krzywa cukrowa, normy różnią się pomiędzy poszczególnymi oznaczeniami, dlatego też ich interpretacji powinien dokonać lekarz ginekolog. Co ważne, krzywa cukrowa nie może być wykonana u pacjentek, u których oznaczenie glukozy na czczo przekracza 126mg/dl, ze względu na ryzyko wystąpienia powikłań po spożyciu glukozy. Najczęściej taki wynik jest podstawą do postawienia diagnozy jaką jest cukrzyca ciążowa. Niektórzy lekarze jednak, chcąc mieć pewność, mogą zlecić wykonanie u ciężarnej oznaczenia hemoglobiny glikolowanej, odzwierciedlającej przeciętne stężenie glukozy we krwi w ostatnich trzech tygodniach. Cukrzyca ciążowa – normy cukru Jakie są normy glukozy w ciąży? Jeżeli chodzi o rutynowo wykonywane badanie jakim jest glukoza na czczo, norma to wyniki poniżej 100mg/dl, podobnie jak w przypadku pacjentek nie będących w ciąży. Dokładnie tak samo wygląda norma dla pierwszego parametru oznaczanego w ramach krzywej cukrowej, jakim jest również glukoza na czczo. Dla próbek pobranych po godzinie od wypicia glukozy, prawidłowe wyniki nie powinny przekraczać 180mg/dl, natomiast po dwóch godzinach od kiedy została podana glukoza norma wynosi maksymalnie 140mg/dl. Kiedy diagnozowana jest cukrzyca ciążowa? Wyniki krzywej cukrowej świadczące o tym, że kobieta cierpi na nietolerancję glukozy, to minimum jedno przekraczające normę oznaczenie, bez względu na to, czy jest to wynik na czczo, czy też po podaniu 75 mg glukozy. W zależności od tego, jak duże są te odchylenia w stosunku do zakresów prawidłowych, lekarz decyduje o wdrożeniu odpowiedniego leczenia. Leczenie cukrzycy ciążowej Jeżeli u ciężarnej zostanie zdiagnozowana cukrzyca ciążowa, leczenie powinno zostać wdrożone dopiero po konsultacji z lekarzem diabetologiem. To właśnie on na podstawie uzyskanych wyników badań zadecyduje, jak powinno wyglądać leczenie cukrzycy ciążowej. Zazwyczaj u większości ciężarnych głównym elementem terapii jest wdrożenie odpowiedniej diety, która umożliwia utrzymywanie cukru na bezpiecznym poziomie, który na czczo nie powinien przekraczać 90mg/dl, a po posiłku wynosić maksymalnie 120mg/dl. Utrzymanie takich wyników przy stosowaniu jedynie diety nie jest z pewnością łatwym zadaniem, jednakże pozwala uniknąć konieczności stosowania preparatów farmakologicznych. Oprócz wdrożenia odpowiedniej diety niezbędne jest również kontrolowanie poziomu cukru 3-4 razy dziennie za pomocą glukometru i wykonywanie odpowiednich notatek, niezbędnych diabetologowi do oceny skuteczności leczenia. Zazwyczaj też zaleca się, by ciężarna spożywała mniejsze posiłki, ale częściej (nawet 7-8 posiłków dziennie). Przy cukrzycy ciążowej, insulina stosowana podskórnie zawsze jest rozwiązaniem ostatecznym, stosowanym dopiero wtedy, gdy leczenie za pomocą diety nie przynosi oczekiwanych rezultatów. Insulina w cukrzycy ciążowej podawana jest pacjentkom zarówno za pomocą penów jak również pomp insulinowych. Im później jednak zostanie wdrożona, tym lepiej dla ciężarnej i dla rozwijającego się płodu. Dieta przy cukrzycy ciążowej Dieta w cukrzycy ciążowej ma na celu utrzymanie poziomu glukozy we krwi na odpowiednio niskim poziomie (poniżej 90mg/dl na czczo i 120mg/dl po posiłku). Na szczęście pacjentka nie musi sama się z tym zmagać. W przypadku schorzenia jakim jest cukrzyca ciążowa, jadłospis planuje się wraz z lekarzem diabetologiem. Uwzględnia się przy tym zarówno wiek, wagę jak i aktywność fizyczną i etap ciąży pacjentki. Jakie są jednak najważniejsze wytyczne, jeśli chodzi o to jak powinna wyglądać dieta cukrzycowa? W ciąży należy pamiętać o tym, żeby: posiłki spożywać regularnie, maksymalnie co 3 godziny (najlepiej około 6 do 8 posiłków dziennie) w małych porcjach, ograniczyć spożycie węglowodanów i cukrów prostych, a także tłuszczów, gdyż odpowiadają one za gwałtowny wzrost poziomu glukozy we krwi po posiłku, pić duże ilości wody, niewskazane są natomiast soki czy inne słodkie napoje, dieta była bogata w chude mięso, nabiał oraz ryby, wybierać raczej potrawy pieczone lub gotowane, niż smażone, wyeliminować słodycze oraz słone przekąski, wybierać produkty pełnoziarniste i warzywa bogate w błonnik, unikać owoców bogatych w cukry proste. Ze względu na fakt, iż owoce i warzywa są doskonałym źródłem witamin i mikroelementów dla przyszłej mamy, a także mogą być dobrą przekąską, wiele kobiet zastanawia się jakie owoce można jeść przy cukrzycy ciążowej? Należy wybierać te, które zawierają stosunkowo niewielką ilość cukrów prostych. Bez ograniczeń można więc spożywać: arbuzy, truskawki, melony, grejpfruty – które zawierają maksymalnie 5% cukrów prostych, borówki, morele, mandarynki, ananasy, brzoskwinie, wiśnie, porzeczki, czarne jagody, czereśnie, gruszki, jabłka, jeżyny, maliny, pomarańcze – w przypadku których węglowodany nie przekraczają 10%. Jeżeli jednak stosowanie diety nie przynosi oczekiwanych rezultatów, konieczne jest przyjmowanie insuliny. Dietę należy w tym wypadku jednak kontynuować aż do porodu i powrotu poziomu cukru do normy. Cukrzyca ciążowa a poród Jak wygląda poród z cukrzycą ciążową? Ze względu na fakt, iż najczęstszym powikłaniem cukrzycy ciążowej jest duża masa płodu czyli tzw. makrosomia, kobiety cierpiące na cukrzycę w ciąży najczęściej są poddawane cesarskiemu cięciu. Bezwzględnym wskazaniem do jego wykonania jest masa płodu powyżej 4 kg u pierworódki, u której poród siłami natury mógłby być bardzo niebezpieczny. Taka masa płodu nie jest natomiast niestety niczym niezwykłym u kobiet, u których została zdiagnozowana cukrzyca ciążowa. Poród drogą cesarskiego cięcia najczęściej ma miejsce przed planowanym terminem porodu, jednak nie wcześniej niż po ukończeniu 37. tygodnia ciąży. Ze względu na fakt, iż w przypadku schorzenia jakim jest cukrzyca ciążowa, zagrożenia dla dziecka bezpośrednio po porodzie mogą być spore, przy narodzinach koniecznie musi być obecny lekarz neonatolog. U tych noworodków zaraz po porodzie często obserwowana jest przede wszystkim hipoglikemia, spowodowana nadprodukcją insuliny przez ich własną trzustkę. Neonatolog jest również w stanie ocenić ogólny stan dziecka i wykryć ewentualne wrodzone wady rozwojowe, niezdiagnozowane do tej pory w trakcie badań USG. U większości kobiet cukrzyca ciążowa przemija od razu po porodzie, jednak przez mniej więcej 2-3 miesiące muszą one jeszcze pozostać pod opieką poradni diabetologicznej, aż do momentu kiedy lekarz zyska pewność, że wszystko wróciło do normy.